Loading ...
W Tomaszowie Mazowieckim trwa proces przywracania dawnej świetności jednemu z najcenniejszych zabytków sakralnych miasta — Kościołowi św. Marcina. Obiekt, którego historia sięga połowy XVIII wieku, przeszedł pierwsze prace zabezpieczające, a aktualnie parafia oraz władze samorządowe przygotowują się do kolejnego, kompleksowego etapu remontu.
Fotografie autorstwa Zygmunta Dziedzińskiego.
Zabytkowa historia i znaczenie kościoła
Kościół św. Marcina zlokalizowany jest w dzielnicy Białobrzegi. Drewniana świątynia o konstrukcji zrębowej powstała około 1746 roku — na miejscu wcześniejszej, zniszczonej budowli. Świątynia reprezentuje styl baroku ludowego. Jej wyposażenie stanowią m.in. barokowe ołtarze, ambona, kamienna chrzcielnica z XVII wieku, belka tęczowa z krucyfiksem oraz rzeźby, które przetrwały wieki. Kościół jest obecnie najstarszym zabytkowym kościołem w granicach Tomaszowa Mazowieckiego.
Dzięki temu, iż zabytkowy kościół zachował oryginalne elementy architektury drewnianej oraz bogate wnętrze, obiekt stanowi nie tylko miejsce kultu, ale i wartościowy pomnik lokalnej tradycji, kultury i dawnej architektury sakralnej.
Co już udało się zrobić — pierwszy etap renowacji
W ostatnich latach Kościół przeszedł serię niezbędnych prac konserwatorskich. Podstawowy zakres działań objął:
-
wymianę więźby dachowej oraz drewnianych konstrukcji dachu;
-
ułożenie nowego dachu z gontu modrzewiowego;
-
wymianę drewnianych elementów ścian (stare deski zastąpiono nowymi, z drewna świerkowego);
-
montaż nowej wieżyczki z sygnaturką, a jej pokrycie — blachą miedzianą;
-
izolację kościoła przed wilgocią, założenie nowych rynien i zabezpieczeń;
-
renowację zewnętrznych elementów — m.in. schodów, wejść.
Po zakończeniu pierwszego etapu, tuż przed uroczystością patronalną parafii, miejscowi wierni mogli ponownie obejrzeć kościół — zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Już wtedy było widać, że obiekt odzyskał dawny blask, choć nadal potrzebne są kolejne prace, by przywrócić mu pełną funkcjonalność.
Etap II: planowany zakres prac konserwatorskich
31 lipca 2024 roku ogłoszono postępowanie przetargowe na „Remont kościoła pw. św. Marcina — etap II”. Zadanie finansowane ma być m.in. z funduszy programu ogólnopolskiego (Rządowy Program Odbudowy Zabytków). Przewidziane prace obejmują:
-
wymianę drewnianej konstrukcji ścian;
-
ułożenie nowych podłóg drewnianych;
-
wzmocnienie fundamentów ołtarza głównego oraz ołtarzy bocznych;
-
konserwację balustrady ołtarzowej, kolumn chóru (z zachowaną polichromią), drzwi zewnętrznych i wewnętrznych;
-
renowację murowanych elementów — ścian kruchty głównej, zakrystii, schodów z piaskowca;
-
prace przy konserwacji wnętrza: zabezpieczenie detali architektonicznych, ewentualna wymiana instalacji, odnowienie stolarki.
Dzięki tym pracom kościół ma odzyskać stabilność konstrukcyjną, bezpieczeństwo użytkowania oraz zachować swoje wartości historyczne i artystyczne na kolejne dziesięciolecia.
Dlaczego renowacja jest ważna
Drewniany kościół św. Marcina to nie tylko obiekt sakralny — to pomnik historii i kultury regionu. Dzięki staraniom władz parafialnych, konserwatorów, samorządu i społeczności lokalnej, możliwe jest uratowanie tej „perły drewnianej architektury” przed zapomnieniem. Zabytek nie tylko przyciąga wiernych i turystów, ale stanowi także ważny element dziedzictwa kulturowego Tomaszowa Mazowieckiego.
Po zakończeniu planowanych prac renowacyjnych świątynia będzie mogła być ponownie wykorzystywana — zarówno jako miejsce kultu, jak i atrakcja turystyczna, przypominająca o historii i tożsamości Białobrzegów oraz całego miasta.
Agnieszka Podwysocka
Więcej zdjęć TUTAJ
