Kalendarz powiatu

Nadchodzących wydarzeń: 10
«Kwiecień 2018 »
P W Ś C P S N
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Matura 2018

2018-05-04 09:00:00

Reklama

Sonda

Gdzie na majówkę?

Zobacz wyniki

Loading ... Loading ...

Newsletter

Jeżeli chcą Państwo otrzymywać najnowsze informacje prosto na swoją skrzynkę, prosimy podać swój adres e-mail.

Okiem tomaszowianina Zygmunta Dziedzińskiego – Ptaki Modrych Wód

PTAKI MODRYCH WÓD

Temperatura wody wypływającej z wywierzysk utrzymuje się przez cały rok na poziomie 9 °C, a w otaczającym je akwenie waha się od 6 zimą do 11 °C latem. Powierzchnia wody w rozlewisku nigdy więc nie zamarza, dlatego miejsce to jest zimową ostoją i wiosennym terenem lęgowym wielu gatunków ptaków. Na szczególną uwagę zasługuje kaczka krzyżówka – herbowy element rezerwatu. Jak stwierdzono, liczba tych ptaków dochodzi tu nawet do 500 osobników. Oprócz krzyżówek spotyka się tu corocznie zimujące ohary, czernice, gągoły, cyraneczki jak również łabędzie i zimorodki. Na drzewach, krzewach i ziemi gnieżdżą się wilgi, sikory, słowiki, zięby i trznadle. Ogółem stwierdzono tu 75 gatunków ptaków. Prawdziwą osobliwością jest niepozornie ubarwiony remiz, budujący misterne gniazda.

Akwen wodny „Niebieskich Źródeł” z powodu niskiej temperatury wody, słabego zarośnięcia roślinnością wodną, niskiego stopnia eutrofizacji wody, nie stwarza zbyt korzystnych warunków do życia zwierząt wodnych. Z tego powodu występuje tu niewiele gatunków ryb: kiełb, śliz, lin, okoń, szczupak, płoć, miętus, karp i ciernik. Na terenie parku spotkać można wielu przedstawicieli ssaków: nornicę rudą, łasicę łaskę, nornika zwyczajnego i północnego, szczura wędrownego, a ostatnio pojawił się piżmak. Z sąsiadujących lasów przybywają tu wiewiórki, lisy i sarny, które wśród roślinności porastającej wyspy znajdują zaciszne miejsca do rodzenia młodych.

 

____________________________________
____________________________________

MODRE WODY

Coraz się więcej wgłębiasz w gaj uroczy,
Idąc ścieżkami nadpilicznych zboczy,
Aż wreszcie stajesz i patrzysz przed siebie…
Olśnione blaskiem słonecznych promieni,
Wielkie się źródło seledynem mieni,
I gra barw cudnych w toń przynęca ciebie.

Tak pisał w poemacie „MODRE WODY” w roku 1901 poeta Zygmunt Różycki, który to w latach swojej młodości mieszkał w Tomaszowie Mazowieckim przy ulicy św. Antoniego.

Pierwszą informację o NIEBIESKICH ŹRÓDŁACH znajdujemy w aktach z 1754 roku. Informacja dotyczyła osady młyńskiej o nazwie „UTRATA” i pochodziła od nazwiska właściciela młyna stojącego u ujścia strumyka z NIEBIESKICH ŹRÓDEŁ.

MODRE WODY  tak były nazywane w II połowie XIX wieku NIEBIESKIE ŹRÓDŁA – jedno z najciekawszych i najpiękniejszych zjawisk przyrodniczych w Polsce. Leżą na prawym brzegu rzeki Pilicy, stanowiąc  barwne wywierzysko  krasowe,  jak również obszar pięknej przyrody otoczonej różnorodną roślinnością i są miejscem schronienia dzikiego ptactwa.

Znana ówcześnie poetka, bibliotekarka oraz właścicielka księgarni w Tomaszowie Mazowieckim, Pani EMILIA TOPAS-BERENSZTAJN w swoim wydawnictwie z roku 1888 pisała m.in.: …MODRE WODY- coś czego całej piękności zrozumieć nie można, ten co tego nie widział własnemi oczyma…

Wygląd rezerwatu opisywał również ówczesny właściciel ziemski Juliusz Ostrowski  w swoim opracowaniu pt. : „MODRE  WODY” z roku 1911. Pisał w nim m.in.: MODRE WODY przedstawiają zjawisko przyrody dla oka powabne i dla umysłu ciekawe. Woda w wielu miejscach stawu bije ze szczeliny opoki pokrywającej dno, burzy piasek ziarnisty, który przez pryzmat wody przybiera barwę niebieską…

Jeszcze wcześniej, to jest w roku 1849 L. Wolski w swoim wydawnictwie pt.: „Rys hydrografii Królestwa Polskiego” pisał: …Pod wsią Wąwałem, nad samym brzegiem Pilicy, płynie rzadkiej piękności strumień do tego stopnia w wodę obity, że w odległości 50 prętów , wodościek od niego idący jest w stanie poruszać młyn na dwa koła przedsiębierne…

W związku z dużą popularnością NIEBIESKICH ŹRÓDEŁ, od roku 1912 zaczęto budować pomost widokowy, a w latach późniejszych również pomosty i kładki celem ułatwienia dostępu w głąb terenu.

Dopiero w latach 50 ubiegłego wieku działacze ochrony przyrody zlikwidowali kładki i pomosty chroniąc źródła przed zadeptaniem i płoszeniem ptactwa.

Natomiast w roku 1957 saperzy Wojska Polskiego usypali kamienny wał oporowy, który stworzył do dzisiaj istniejącą spacerową groblę mającą głownie na celu zabezpieczenie przed wylewaniem rzeki Pilicy.

Ciekawostką jest fakt, iż NIEBIESKIE ŹRÓDŁA leżały w granicach woj. kieleckiego i dopiero 7 grudnia 1959 roku decyzją Rady Ministrów włączono je do granic miasta Tomaszowa Mazowieckiego.

Zarządzeniem Ministra Leśnictwa z lipca 1961 roku teren NIEBIESKICH ŹRÓDEŁ został uznany formalnie jako rezerwat przyrody, choć wcześniej w roku 1928 rozporządzeniem Prezydenta RP źródła uznane były za zabytek.

NIEBIESKIE ŹRÓDŁA są uroczym fragmentem krajobrazu, wśród którego rośnie ogromna liczba różnorakich roślin oraz żyje tam szeroka gama ptactwa.

Są dotychczas jednym z najlepiej znanych i najbardziej cenionych w Polsce obiektów przyrodniczych, sławiących jednocześnie nasze miasto.

Powinniśmy dbać o to, aby ta osobliwość przyrodnicza zachowała na zawsze swoje piękno i żeby każde pokolenie dbało o utrzymanie NIEBIESKICH ŹRÓDEŁ.

Informację opracował
ZYGMUNT DZIEDZIŃSKI

BIBLIOGRAFIA:
– J. Sosnowski, „Niebieskie Źródła- Groty”, Informator turystyczny, 1995
– J. Moszowic, R. Olaczek, „Niebieskie Źródła”, przewodnik przyrodniczy po rezerwacie, 1965

 

____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________

Zygmunt Dziedziński – od 70 lat, od urodzenia, tomaszowianin. Jego życiorys zawodowy sprowadza się do nieistniejącego już Wistomu. Emeryt, ciągle aktywny społecznie, szczególnie w Towarzystwie Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego. Fotograf amator od wielu lat, ale tak na poważnie to hobby wciągnęło go w wieku dojrzałym, łącząc się z drugą jego pasją turystyką rowerową. To połączenie dało efekty w postaci setek a może i więcej zdjęć utrwalających to co przemija. Przejeżdżając rowerem corocznie kilka tysięcy kilometrów, fotografuje pejzaże, obiekty architektury, w  tym tej małej obrazującej kapliczki i krzyże przydrożne. Szczególną estymą darzy rzeki płynące przez nasz powiat: Pilicę, Wolbórkę i te mniejsze. Zwraca uwagę na obiekty techniczne związane z tymi rzekami: mosty, kładki, zapory, stawidła, młyny. Ale nie tylko nasz powiat obejmuje obiektywem. W czasie wyjazdów na kuracje, wczasy czy wycieczki, fotografuje to co go zaciekawi i może zaciekawić potencjalnego widza. To co sfotografuje pokazuje na autorskich wystawach. Miał ich już kilkanaście, m.in. w tomaszowskim muzeum, bibliotece, w placówkach kultury. Dziedziński jest współautorem, wspólnie z dziennikarzem TIT, Janem Pampuchem (autorem tekstów), albumu „Kapliczki krzyże przydrożne w powiecie tomaszowskim”, wydanym w 2014 roku przez PAJ-Press. Obaj mają zgromadzony materiał na podobną publikację o kościołach w naszym powiecie. Fotografie Zygmunta Dziedzińskiego znalazły się również na widokówkach i plakatach oraz w wydawnictwach prasowych. Prywatnie jest mężem wyrozumiałem żony Doroty i dwóch dorosłych córek, z których jedna również sprawnie operuje obiektywem aparatu fotograficznego.

Wkrótce w Format3A cyklicznie ukazywać się będą fotografie pana Zygmunta, a na nich m.in. kapliczki oraz kościoły drewniane i murowane powiatu tomaszowskiego, rzeka Pilica w Tomaszowie Mazowieckim, Niebieskie Źródła, Spałą, Konewka, Królowa Wola, bunkry, kominy ZWCh Wistom-u i wiele innych, ciekawych miejsc Ziemi Tomaszowskiej. Wypatrujcie rubryki pt. Okiem tomaszowianina Zygmunta Dziedzińskiego.

« Powrót

Ogłaszaj się za darmo w FORMAT3A!Reklama w FORMAT3A działa 7 dni w tygodniu przez 24 godziny na dobę!Katalog firm FORMAT3A, to najpewniejsze i najtrwalsze źródło informacji o firmach działających w powiecie tomaszowskim. Bądź tu i Ty!FORMAT3A, to najskuteczniejsza platforma reklamowa powiatu tomaszowskiego. Sprawdź jak działamy!
Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com
Facebook